Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce

Zamknij

Odpowiedzialność materialna pracownika

Ten temat zapewne zainteresuje wielu z Was. W sieci można wyczytać naprawdę niewiarygodne historie na temat odpowiedzialności materialnej pracowników.

Jak jest naprawdę?

Pracownik ponosi odpowiedzialność materialną za swoje działania. Taka wykładnia prawa pozwala pracodawcy dochodzić ewentualnych roszczeń za wyrządzoną przez pracownika szkodę lub powierzone mu mienie. Odpowiedzialność materialna pracownika powstaje w momencie powstania szkody w majątku pracodawcy. Wyróżniamy dwa rodzaje odpowiedzialności materialnej pracownika:

  • odpowiedzialność pracownika za szkodę wyrządzoną pracodawcy,
  • odpowiedzialność za mienie powierzone pracownikowi.

Aby można było mówić o takiej odpowiedzialności materialnej pracownika za szkodę wyrządzona pracodawcy, muszą łącznie  zaistnieć dwa warunki:

  1. pracodawca faktycznie poniósł szkodę,
  2. szkoda ta była spowodowana niewykonaniem, lub nienależytym wykonaniem obowiązków pracowniczych ewidentnie z winy pracownika.

Co istotne: przepisy nie określają definicji naruszenia obowiązków czy nienależytego ich wykonania. Takie zdarzenie może wystąpić wskutek nieodpowiednich działań pracownika lub w wyniku zaniechania działania przez pracownika.

Należy pamiętać, że pracodawca może żądać od pracownika odszkodowania za wyrządzoną szkodę. Wysokość tego odszkodowania zależy od tego czy szkoda została spowodowana umyślnie, czy nie. Jeżeli szkoda została wyrządzona nieumyślnie, wtedy maksymalna wysokość odszkodowania może mieć równowartość  trzymiesięcznego wynagrodzenia pracownika. Jeżeli jednak szkoda została wyrządzona umyślenie, pracownik ma obowiązek naprawić szkodę w całości. Na pracodawcy ciąży obowiązek wykazania, że pracownik jest odpowiedzialny za szkodę.

Odpowiedzialność za mienie powierzone pracownikowi

Głównymi zasadami charakteryzującymi tę odpowiedzialność są:

  • pełna odpowiedzialność pracownika za powstała szkodę,
  • domniemanie winy pracownika.

Co może być mieniem powierzonym? Mogą to być: pieniądze, papiery wartościowe lub kosztowności, towary, narzędzia czy podobne przedmioty, ale również: środki ochrony indywidualnej, odzież i obuwie robocze. Istotne jest to, aby mienie zostało powierzone w prawidłowy sposób, to znaczy, aby pracodawca wydał ściśle określone mienie, którego rodzaj, ilość oraz  wartość są pracownikowi znane. Pracownik też musi wyrazić zgodę na jego przyjęcie. Przy czym podpisanie przez pracownika oświadczenia o ponoszeniu odpowiedzialności materialnej ma jedynie znaczenie dowodowe. Nie jest to kwestia kluczowa. Pracownik ponosi on odpowiedzialność za powierzenie mienia od chwili prawidłowego powierzenia mienia, nie od chwili podpisania stosownego oświadczenia. Oczywiście, jeśli szkoda wystąpi ponieważ pracodawca nie zapewnił pracownikowi warunków umożliwiających zabezpieczenie powierzonego mienia – pracownik nie poniesie odpowiedzialności za tę szkodę.

Jeśli mienie zostanie powierzone kilku osobom jednocześnie – z taką sytuacja mamy najczęściej do czynienia np. w sklepach i magazynach - wówczas pracownicy odpowiadają za nie w częściach określonych w umowie. Odstępstwem będzie sytuacja, w której zostanie bezspornie ustalone, że szkoda została spowodowana w całości lub w części tylko przez niektórych z nich lub tylko przez jednego pracownika.

Przyjęcie odpowiedzialności materialnej przez pracownika wymaga podpisania przez niego stosownego oświadczenia. Jeśli pracodawca nie dopełnił formalności w tym zakresie, nie ma prawa, bez udowodnienia odpowiedzialności pracownika, potrącać żadnej kwoty z jego wynagrodzenia. Pracodawca może potrącić należności z wynagrodzenia pracownika wyłącznie za jego zgodą wyrażoną na piśmie. W przeciwnym razie działania pracodawcy należy uznać za bezprawne.

Jeśli miałeś do czynienia z nieprzyjemną sytuacją dotyczącą odpowiedzialności materialnej, która wzbudziła twoje wątpliwości zawsze możesz zwrócić się z prośbą o pomoc do Państwowej Inspekcji Pracy.